Kendinize Yetmiyormuşsunuz Gibi mi Hissediyorsunuz?
Toplantıda söz almak istediniz ama bir şey sizi durdurdu. Birisi sizi övdüğünde Nereden biliyorlar ki? dediniz. Önünüze bir fırsat çıktı, Ben bunu hak etmiyorum diye geçip gittiniz.
Bunları yazan biri olarak şunu söyleyeyim: Bu düşünceler, sandığınızdan çok daha fazla insanın aklından geçiyor. Ve büyük çoğunluğu Böyle doğdum, ailem de böyleydi diye geçiştiriyor.
Oysa özgüven, doğuştan gelen sabit bir şey değil.
Bu Nereden Geliyor?
Küçükken hata yaptığınızda ne olurdu? Duygularınız ciddiye alınır mıydı? Yetersin mi duyurdunuz, Daha iyi yapabilirdin mi?
Beyin, bu tür tekrarlayan deneyimlerden kendine dair bir şeyler öğrenir. Ben yeterliyim, değerliyim, sevilmeye hak kazanıyorum ya da tam tersi. Ve bu öğrendikleri, yetişkinlikte de arka planda çalışmaya devam eder. Farkında olmasanız bile.
Her Zaman Görünür Değil
Özgüven sorunu yaşayan herkes çekingen ya da sessiz değildir. Bazı insanlar dışarıdan son derece başarılı ve sosyal görünürken içten içe Bir gün bunun sahte olduğum anlaşılacak diye düşünür. Buna sahtekâr sendromu deniyor ve çok yaygın.
Daha az konuşulan yüzleri ise şunlar:
Hak etmediğiniz şeyler için bile özür dilemek
Eleştiriyi kişisel saldırı gibi hissetmek
Başarıyı şansa, başarısızlığı kendinize bağlamak
Hayır diyememek
Birinin övgüsünü içselleştirememek
Dışarıdan Doldurmaya Çalışmak İşe Yaramıyor
Çoğu insan özgüveni dışarıdan kazanmaya çalışır. Daha çok başarmak, daha iyi görünmek, daha fazla onay almak. Bir süre işe yarıyor gibi hissettiriyor. Sonra aynı his geri geliyor.
Çünkü özgüven dışarıdan içe doğru akmıyor.
Bir danışanım bir seansta şunu söylemişti: Aslında kendimden değil, başkalarını hayal kırıklığına uğratacağım korkusundan kaçıyormuşum. O farkındalıktan sonra yıllardır sürdürdüğü kaçınma davranışları anlamlı hale geldi. Ve değişmeye başladı.
Ne Zaman Destek Almak Mantıklı?
Eğer şunları uzun süredir yaşıyorsanız, bir uzmanla çalışmak gerçekten fark yaratabilir:
Kendinize yönelik iç ses çok sert ve susmuyor
Fırsatlar geliyor ama hep geri adım atıyorsunuz
İlişkilerinizde sürekli onay arama ya da değersizlik hissi var
Başarılarınızı şans diye geçiştiriyorsunuz
Terapide bu inançların nereden geldiğini görmek ve farklı bir iç ses geliştirmek mümkün.
Kolay değil, ama kalıcı değişim de zaten buradan başlıyor.
Psk. Berfin Yılmaz Bireysel ve Online Terapi
