Özgür Erdursun, bir çalışanın 3.600 gün, bir başkasının ise 9.000 gün prim ödediği örneği vererek aradaki 15 yıllık çalışma farkının banka hesabına yansımadığını belirtti. Erdursun, “Mevzuatta ve emekli aylığı hesaplama sisteminde prim gününün, prime esas kazancın bir karşılığı var. Kağıt üzerinde hesap yapıldığında bütün bunlar görülüyor. Fakat vatandaş kağıt üzerindeki hesabı değil, ay sonunda banka hesabına yatırılan parayı görüyor” ifadelerini kullandı.
EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI FARKLARI SİLİYOR MU?
Mevcut uygulamada en düşük emekli aylığının 23.552 TL seviyesinde olduğunu hatırlatan SGK uzmanı, kök aylığı bu rakamın altında kalanların ödemelerinin Hazine tarafından tamamlandığını ifade etti:
Kök Aylık Farkı Etkisizleşiyor: Kendi primleriyle hesaplanan aylığı 18 bin, 20 bin veya 22 bin lira olan kişilerin tamamının eline 23.552 TL geçiyor.
Yüksek Prim Ödeyen Kaybediyor: Asgari ücretin 2-3 katı kazanç üzerinden prim ödeyenlerin aylıkları dahi en düşük emekli aylığının yalnızca birkaç bin lira üzerinde (25-26 bin TL civarında) kalabiliyor.
Erdursun, sosyal devlet anlayışı gereği düşük aylık alanların korunması gerektiğini ancak bu durumun çok prim ödeyenin hakkını gasp etmemesi gerektiğinin altını çizdi.
KAYIT DIŞILIK TEHLİKESİ: “NASIL OLSA AYNI PARAYI ALACAĞIM”
Sistemdeki bu dengesizliğin çalışma hayatını olumsuz etkilediğini vurgulayan Erdursun, en tehlikeli cümlenin “Nasıl olsa emekli olduğumda aynı parayı alacağım” düşüncesi olduğunu belirtti. Bu algının yaygınlaşması halinde şu risklerin ortaya çıkacağı ifade edildi:
Çalışanlar gerçek ücretlerinin SGK’ya bildirilmesinde ısrar etmez.
Kayıt dışı çalışmaya rıza gösterilme oranı artar.
Emeklilik gününü dolduran sigortalı, sistemde kalıp çalışmaya devam etmek istemez.
İşveren gerçek ücret üzerinden prim ödemeyi anlamsız bulabilir ve sonuçta SGK ciddi prim kaybına uğrar.
ÇÖZÜM ÖNERİSİ: HER İLAVE PRİM GÜNÜ DEĞERLİ OLMALI
Özgür Erdursun, çözümün son derece basit bir temel ilkeye dayandığını vurguladı:
Sosyal Yardım ile Sosyal Sigorta Ayrılmalı: Devlet düşük gelirli emekliyi desteklemeli ancak 5.000 gün yerine 9.000 gün prim ödeyenin veya yüksek kazanç bildirenin hakkı korunmalıdır.
Sistem Açık Mesaj Vermeli: Vatandaşa uzun formüller yerine “Çok çalışırsan ve gerçek ücretinden prim ödersen karşılığını alırsın” mesajı net olarak verilmelidir.
The post SGK uzmanı Özgür Erdursun açıkladı: Emekli maaşlarında dev çelişki first appeared on Kilis Egitim.
